به گزارش همشهری آنلاین، موضوع ناترازی بنزین در طول 2سال گذشته از اعلام هزینه تمامشده 8 هزار تومانی تا نرخ 5هزار تومانی و سرانجام طرح 87هزار و 200 تومانی کرمان، مسیر پرپیچوخمی را طی کرده است؛ طرحی که فقط چند ساعت پس از اعلام متوقف شد و حالا موضوع تغییرات قیمت بنزین در هالهای از ابهام است.
پرونده بنزین در 2 سال گذشته از همان نخستین ماههای فعالیت دولت، با یک مسيله قدیمی گره خورد و آن فاصله میان قیمت فروش، هزینه تامین و میزان مصرف است. مسعود پزشکیان در زمان ارايه لایحه بودجه 1404 از هزینه تمامشده حدود 8 هزار تومانی بنزین و قیمت 30 تا 40 هزار تومانی بنزین وارداتی گفت؛ اما افزایش قیمت در دستور کار فوری دولت قرار نگرفت. چندماه بعد، دولت به جای افزایش مستقیم نرخهای موجود، نرخ سوم 5 هزار تومانی را اجرا کرد. حالا در مرداد 1405، یک طرح آزمایشی با نرخ 87 هزار و 200 تومان در کرمان اعلام و تنها ساعاتی بعد متوقف شد.
در این میان، یک موضوع مهم به وضوح نمایان است و آن این است که طرحی با چنین حساسیتی نباید زمانی به اطلاع مردم برسد که قرار است از بامداد روز بعد اجرا شود. ماجرای کرمان نشان داد که برای تصمیمهای مرتبط با بنزین، توضیح درباره هدف، دامنه، مدت اجرای آزمایشی، آثار احتمالی و نحوه ادامه طرح، پیش از اجرا اهمیت زیادی دارد. این موضوع مخالفت با اصل اصلاح مصرف یا مدیریت ناترازی نیست؛ مسيله، ضرورت داشتن پیوست رسانهای و توضیح روشن برای افکار عمومی پیش از اجرای تصمیمهای حساس است.
1 آبان 1403 | صورتمسيله روی میز مجلسمسعود پزشکیان هنگام ارايه لایحه بودجه 1404 در مجلس، برای نخستینبار بهصورت رسمی درباره فاصله میان قیمت بنزین و هزینه تامین آن صحبت کرد.
ريیسجمهور گفت هزینه تمامشده بنزین تولید داخل، بدون احتساب قیمت نفت، حدود 8 هزار تومان است و قیمت هر لیتر بنزین وارداتی نیز به 30 تا 40 هزار تومان میرسد. پزشکیان همچنین هشدار داد که درصورت ادامه روند مصرف، هزینه واردات بنزین میتواند در سال بعد به حدود 130هزار میلیارد تومان برسد.
در آن مقطع، مسيله اصلی دولت ناترازی بنزین بود؛ اما از این اظهارات، تصمیمی برای افزایش فوری قیمت بنزین بهدست نیامد.
آبان 1404 | یک تغییر به جای افزایش مستقیم قیمتحدود یک سال بعد، دولت به سراغ تغییر ساختار عرضه بنزین رفت.
در مدل جدید، نرخهای 1500 و 3000 تومانی حفظ شدند، اما برای سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها، نرخ جدید 5هزار تومانی تعیین شد.
این تغییر از بامداد 22 آذر 1404 اجرایی شد. به این ترتیب، بدون تغییر نرخهای سهمیهای، بنزین عملا 3نرخی شد.
22 آذر 1404 | نرخ سوم وارد جایگاهها شداز 22آذر پارسال بنزین عملا 3نرخی شد. نرخ اول بنزین سهمیه است که با 1500تومان فروخته میشود، نرخ دوم بنزین 3هزار تومانی و نرخ سوم بنزین 5هزار تومانی است که صرفا سوختگیری با کارت اضطراری جایگاه است.
هدف اعلامشده، مدیریت مصرف، ساماندهی کارتهای سوخت و کاهش اتکای مصرفکنندگان به کارت جایگاهها بود.
اما این تغییر هم بهمعنای پایان بحث اصلاح قیمت بنزین نبود.
1405 | مسيله بنزین دوباره جدیتر شدبا ورود به سال 1405، مسيله ناترازی همچنان پابرجا بود. افزایش مصرف، نیاز به واردات و فشار بر منابع ارزی، دوباره موضوع بنزین را به یکی از مسايل اصلی سیاستگذاری اقتصادی تبدیل کرد.
در تازهترین اظهارات، پزشکیان از دشواری تامین ارز برای واردات بنزین سخن گفت و اعلام کرد: ایران در سال گذشته حدود 6میلیارد دلار بنزین وارد کرده است و امسال منابع ارزی برای تکرار این روند وجود ندارد. این اظهارات بار دیگر بحث آینده قیمت و شیوه توزیع بنزین را به صدر اخبار آورد.
21مرداد | بنزین 87 هزار و 200تومانی در کرماندر میانه همین بحثها درباره تغییرات قیمت بنزین، خبر یک طرح آزمایشی در کرمان منتشر شد؛ طرحی که خیلی زود به مهمترین خبر بنزینی کشور تبدیل شد.
معاون استاندار کرمان 21مردادماه از آغاز عرضه بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی به مبلغ 87 هزار و 200 تومان، از ساعت 24 چهارشنبه 21 مردادماه، در 204 جایگاه سوخت این استان خبر داد.
علیاصغر ذاکری هرندی، عصر چهارشنبه در تشریح جزيیات عرضه بنزین جدید در استان کرمان گفت: براساس مصوبات ملی، در استان کرمان علاوه بر 110 لیتر بنزین سهمیه ملی، 40 لیتر سهمیه استانی نیز درنظر گرفته شده است. او افزود: 40 لیتر بنزین سهمیه استان کرمان در 2 مرحله و بهصورت 2 سهمیه 20 لیتری شارژ میشود که سهمیه دوم پس از تمام شدن سهمیه اول به افراد اختصاص مییابد.
طبق آخرین خبرها قرار بود در این مدل، سهمیههای 1500 و 3000 تومانی حفظ شود و 40 لیتر سهمیه 5 هزار تومانی نیز در اختیار هر خودرو قرار گیرد. درمجموع، سقف سهمیه یارانهای و نیمهیارانهای به 150 لیتر میرسید.اما مصرف بیشتر از این سقف، با نرخ پالایشگاهی عرضه میشد؛ نرخ اعلامشده 87 هزار و 200 تومان برای هر لیتر بود.
نکته مهم این بود که 87 هزار و 200 تومان قرار نبود نرخ عمومی بنزین باشد؛ بلکه نرخ اعلامشده برای مصرف مازاد بر سهمیههای تعیینشده در طرح کرمان بود.
22مرداد | طرح کرمان متوقف شدماجرا اما بسیار کوتاه بود. به فاصله یک روز مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه کرمان اعلام کرد اجرای طرح عرضه بنزین با نرخ پالایشگاهی تا اطلاع ثانوی متوقف شده است و عرضه سوخت در جایگاههای استان به روال قبلی بازمیگردد.
بهگفته او، این توقف پس از پیگیری استاندار کرمان با مقامات کشوری انجام شده است. بنابراین، آنچه در کرمان اعلام شده بود، فعلا به یک سیاست سراسری تبدیل نشد.
آخرین خبرها حاکی از آن است که این طرح مصوب شورای تامین و ستاد مبارزه با قاچاق کرمان بوده است.
از آنجا که سهمیه کارتهای آزاد این استان عمدتا قاچاق میشد و بهدست مردم نمیرسید، استاندار از مرداد تصمیم گرفت کارتهای آزاد را جمع کند. با جمعآوری کارتهای آزاد، سهمیه این کارتها در قالب 40 لیتر سهمیه 5 هزار تومانی به کارت سوخت شخصی مردم استان واریز شد.
برای مازاد نیاز بخش اندکی از مردم استان هم که امکان داشت نیازی بیشتر از 150 لیتر(جمع سهمیه ملی و استانی) داشته باشند، استانداری درخواست کرد بنزین با نرخ پالایشگاهی در جایگاههای سوخت عرضه شود.
22 مرداد 1405 | گمانه زنیهای جدیددر آخرین حلقه این زنجیره، محمدسعید احدیان، دستیار سیاسی و رسانهای ريیس مجلس شورای اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که سران قوا تصمیم گرفتهاند قیمت بنزین افزایش نیابد و بررسی طرحهایی که بدون افزایش قیمت بتواند مسيله بنزین را مدیریت کند، در دستور کار قرار دارد.
احدیان همچنین تاکید کرد که مسيولان دولتی نباید اجازه اقدامی را بدهند که مردم را نسبت به افزایش قیمت بنزین نگران کند.
این اظهارنظر در حالی مطرح شد که فقط ساعاتی قبل از آن، طرحی با نرخ 87 هزار و 200 تومان برای مصرف مازاد در کرمان خبرساز شده بود و سپس اجرای آن متوقف شد.
